ไตรโคม (Trichomes) ไม่ใช่สารประกอบของพืช กัญชา ( Cannabis ) แต่เป็นส่วนที่ผลิตและเก็บสารสำคัญต่างๆไว้ในตัวมันเอง และตัวของไตโคมก็จะมีสารสำคัญอยู่มากมายในส่วนของสาร แคนนาบินอยด์ ที่จะมีสารประกอบสำคัญก็คือสาร CBD (Cannabidiol) สารที่พบมากในพืชกัญชง ให้สรรพคุณทางด้านยาที่มีความพิเศษอย่างน่าทึ่ง และสาร THC ( Tetrahydrocannabinol ) สารที่ขึ้นชื่อทางด้านเอฟเฟกต์ที่ให้ความผ่อนคลาย แต่ก็ยังมีประโยชน์ทางการแพทย์เช่นเดียวกัน
ก่อนอื่นต้องอธิบายให้ทราบก่อนเลยว่า สารทั้ง 2 ชนิดนี้ อยู่ในกลุ่มของ แคนนาบินอยด์ ซึ่งในร่างกายของมนุษย์ก็จะมีระบบชองสารเหล่านี้อยู่ในร่างกายอยู่แล้ว แต่ระบบจะทำงานก็ต่อเมื่อประสารตัวเข้ากับ ตัวรับแคนนาบินอย์ ในสมองเรา เช่น ถ้าหากสารในสมอง สมดุล ก็จะช่วยให้ร่างกายคลายความกัง และช่วยลกอารมณ์เศร้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ไตรโคม คืออะไร ?
Trichomes คืออะไร ?? ไตรโคม (Trichomes) มีรากศัพท์มาจากคำว่า Trichoma ที่แปลว่า การเติบโตของเส้นผมนั้นคือส่วนที่คล้ายๆกับดอกเห็ด ปกคลุมบริเวณดอกของพืชกัญชา และเป็นส่วนที่เก็บสารสำคัญของพืชกัญชาไว้เยอะที่สุดไม่ว่าจะเป็นสาร CBF หรือสาร THC ที่มีสรรพคุณมากมาย ในทางด้านการรักษา สรรพคุณทางยา และสรรพคุณทางด้านสันทนาการ
ไตรโคม มีในพืชเกือบทุกชนิดกว่า 30 % ของโลก โดยไตรโคมของพืชจะมีลักษณะต่างๆ มากมาย ซึ่งจะแตกต่างกันไป ตามชนิดของพืชและอวัยวะของพืชแต่ละชนิด และคุณลักษณะเหล่านี้ส่งผลต่อหมวดหมู่ย่อยที่มีไตรโคมอยู่ หน้าที่ของไตรโคมที่อยู่ในพืชส่วนมากแล้ว คือการหลั่งสารสำคัญสำหรับพืช ที่จะมีหน้าที่ต่างๆที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละพืช
ในไตรโคม ของต้นพืชกัญชานั้นจะเป็นส่วนผลิตของสารตั้งต้น (precursors) ของสารแคนนาบินอย์ ที่มีมากกว่า 200 ชนิด โดยสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มหลักๆ คือ
- สารในกลุ่ม แคนนาบินอยด์ จะมีสาร CBG , CBD , THC CBN ซึ่งในสารเหล่านี้ จะมีผลต่อการเสริมสร้าง และซ่อมแซมระบบ เอ็นโดแคนนาบินอยด์ ที่อยู่ในร่างกายของมนุษย์ ให้เกิดภาวะสมดุลย์นั่นเอง
– สารแคนาบินอยด์ (Cannavinoids) เป็นสารสำคัญในพืช กัญชา ซึ่งสารในกลุ่มนี้เป็นสารประกอบทางเคมี ที่มีหลากหลายชนิดมากกว่า 500 ชนิด เป็นสารที่ต้นพืชกัญชา สามารถผลิตเองได้ และสามารถเก็บสะสมไว้ในไตรโคม หรือต่อมขน ที่มีอยู่มากบริเวณช่อดอกของพืชกัญชาเพศเมีย สารแคนาบินอยด์ (Cannabinoids) มากกว่า 100 ชนิด ที่จะพบได้แค่ในพืชกัญชาเท่านั้น ไม่สามารถหาได้จากพืชชนิดอื่น สารแคนนาบินอยด์ ที่ได้จากพืชกัญชา จะเรียกว่า ไฟโตแคนนาบินอยด์ เพื่อไม่ให้สับสนระหว่าง สารแคนาบินอยด์ ที่ร่างกายมนุษย์สามารถสร้างขึ้นมาได้เอง สาร ไฟโตแคนนาบินอยด์ จากพืชกัญชา มีโครงสร้างทางเคมี ที่คล้ายกับสารเคนาบินอยด์ จากพืชกัญชา ที่มีโครงสร้างทางเคมี คล้ายกับสาร แคนนาบินอยด์ ที่ร่างกายสร้างขึ้น เพื่อใช้งานในระบบการทำงานของร่างกาย เรียกว่า ระบบเอ็นโดแคนนาบินอยด์ Endocannabinoid System (ESC) - สารในกลุ่ม เทอร์ปีน (Terpenes ) สารที่ให้รสชาติและกลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของพืช เป็นตัวเสริมให้สารแคนนาบินอยด์มีฤทธิ์เป็นทวีคูณ และยังกระตุ้นให้หลั่งสารสื่อประสาทต่างๆได้อีกมากมาย
– สารสำคัญ ในพืชกัญชาอีกชนิดหนึ่ง คือ สารเทอร์ปีน (Terpenes) เป็นสารประกอบอะโรมาติก (Aromatic) เป็นสารที่ทำให้เกิดกลิ่นเฉพาะตัว และทำให้มนุษย์เราสามารถแยกแยะสายพันธุ์ของกัญชาได้จากกลิ่นที่เกิดขึ้น ซึ่งกลิ่นเหล่านี้ทำให้พืชกัญชามีเสน่ห์ที่แตกต่างกันออกไป และในพืชกัญชาจะมีกลิ่นและรสชาติที่โดดเด่น ที่มีทั้ง ส้ม , เบอร์รี่ , มิ้นต์ และกลิ่นหรือรสชาติอื่นๆอีกมากมายแตกต่างกันออกไป และสิ่งที่ทำให้สารเทอร์ปีน มีมาก หรือน้อย ประกอบไปด้วยปัจจัยหลายอย่าง เช่น สภาพอากาศ พื้นที่ปลูก อุณหภูมิ ปุ๋ย แสงไฟที่ได้รับ อายุการเก็บเกี่ยว การบ่ม การเก็บรักษา สิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนมีผลต่อปริมาณและคุณภาพของสาร เทอร์ปีน (Terpenes) - กลุ่มสาร ฟลาวเวอร์นอยด์ สารอาหารเสริมธรรมชาติ ที่ปรกติแล้ว สารในกลุ่มนี้จะเป็นส่วนที่ให้ สี รสชาติ และกลิ่น หรือถ้าจะเจาะจงเลย คือในพืชตระกูลกัญชาจะเรียกว่า แคนนาฟลาวินส์ ซึ่งจะออกฤทธิ์ คล้ายสารฮอร์โมน และแสดงผลในด้านการรักษาอาการอักเสบ และสารรพคุณอื่นๆ คล้ายสารในกลุ่ม แคนนาบินอยด์
– สารฟลาโวนอยด์ (Flavonoid) เป็นสารสำคัญในพืชกัญชา ที่จัดเป็น นิวตรสซูติคอล (Nutraceutical) หมายถึง อาหาร หรือส่วนประกอบของอาหาร ที่มีคุณสรรพคุณซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ และยังมีประโยชน์ทางด้านยารักษาอาการต่างๆ ป้องกันโรค และสามารถชะลอความชรา มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant)
ในการใช้ กัญชา เพื่อรักษาโรคนั้นจำเป็นจะต้องใช้สารทั้ง 3 กลุ่ม ที่กล่าวไปทำงานร่วมกันจึงจะได้ผลที่ดี หากทำการสกัดแยกสารออกมาแบบเฉพาะ อาจจะได้ผลที่ไม่ค่อยดีสักเท่าไหร่ แต่การใช้ยาทางการแพทย์แผนปัจจุบัน จำเป็นต้องระบุสารเคมีที่ใช้ให้ชัดเจน ทั้งปริมาณและความบริสุทธิ์ของสาร เพื่อให้ได้ซึ่งประโยชน์ที่ดีที่สุดในการใช้กัญชาเพื่อรักษา โรค หรืออาการต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หน้าที่ของ ไตรโคม ในกัญชา
ไตรโคมของกัญชา เป็นส่วนสำคัญของพืชกัญชา เพราะมันเป็นจุดเดียวที่เก็บสารอย่างสารในกลุ่ม แคนนาบินอยด์ (Cannabidiol) หรือสาร CBD และสาร THC หรือ Delta-9-Tetrahydrocannabinol อันเป็นสารที่ผู้บริโภคต้องการเพื่อก่อให้เกิดสารที่ทำให้ร่างกายผ่อนคลาย และสารต่างๆในพืชกัญชา สามารถสกัดเพื่อให้ได้สารต่างๆที่ต้องการได้
ต้นพืชกัญชา จะเริ่มสร้าง ไตรโคม ตั้งแต่ช่วงกลางของระยะเวลาการทำดอก (สัปดาห์ที่ 3-4 เป็นต้นไป) ทำหน้าที่เพื่อป้องกันสองอย่างหลักๆคือ
- ป้องกันแสง UV เหตุผลเดียวกับการเพิ่มแสง UV เพื่อเพิ่ม ไตรโคม และรักษาอุณหภูมิบริเวณดอก
- ช่วยป้องกันศัตรูพืช (บางชนิด) โดยไตรโคม จะมีอายุ Cycle (วงจรเวลา) ประมาณ 3-4 สัปดาห์ โดยเราสามารถสังเกตุอายุของไตรโคม และนำมาคาดคะเนช่วงการเก็บเกี่ยวได้จากระยะการเติบโตของพืชกัญชา
ระยะเวลาของไตรโคม จะแบ่งออกเป็น 3 ช่วงเวลา นั่นก็คือ
- ไตรโคมสีใส (Clear) ในระยะนี้ยังไม่เหมาะกับการเก็บเกี่ยว
- ไตรโคมสีขุ่น (Cloody) เมื่อไตรโคมมีสีขุ่นแล้ว แสดงว่าเริ่มมีสารสำคัญ ที่เริ่ม Flush ก่อนจะเก็บเกี่ยวได้เลย (หากเก็บเกี่ยวในระยะนี้จะได้ effect Head High คล้ายๆกับพืชกัญชาสายพันธุ์ Sativa)
- ไตรโคมสีชา หรือ สีเหลือง Amber สีในระยะนี้ คือช่วงสุดท้าย ในช่วงเวลานี้จะให้ Effect Body High และง่วงนอนเป็นหลัก ให้ความรู้สึกคล้ายกับพืชกัญชาสายพันธุ์ Indica